„ Tyle żyjemy, ile się o nas pamięta” Wisława Szymborska
Nasz kolega Staszek pochodził z Lubelszczyzny. Przez kilkanaście lat mieszkał w Świdniku. W Starachowicach mieszkał niecałe trzy lata, od 2023 roku. Opiekował się chorą żoną, aż do jej śmierci, sam będąc schorowanym człowiekiem. Radośniejszymi momentami w jego codzienności były zajęcia w Uniwersytecie Trzeciego Wieku w Starachowicach i spotkania poetyckie sekcji „FENIKS”.
Dobrze zapisał się w naszej pamięci. Okazał się człowiekiem wielu talentów: pasjonat ziołolecznictwa, kucharz a przede wszystkim poeta. Dzielił się swoją wiedzą o ziołach. Uczył jak z ich pomocą dbać o zdrowie, rozdawał przygotowane przez siebie mieszanki ziołowe, częstował naparami ziołowymi a także pieczonym przez siebie chlebem.
Był zachwycony twórczością Wiesława Myśliwskiego. Współtworzył wieczór/wieczornicę poświęconą pisarzowi. Pisarz, z wdzięczności za przemiły wieczór zaprosił do Starachowic aktorkę p. Grażynę Barszczewską. Przygotowała ona monodram „Ostatnie rozdanie” na podstawie powieści Wiesława Myśliwskiego. Wydarzenie odbyło się 4 października 2025 roku w Parku Kultury. Bez Staszka. Zmarł kilka dni wcześniej.
Pozostawił po sobie wiele wierszy, które świadczą o wielkiej życzliwości dla ludzi, pełne są optymizmu i radości życia. Jest autorem „Hymnu seniorów”, który towarzyszy nam na inauguracjach i zakończeniach kolejnych lat akademickich. W napisanym prozą „Liście do przyjaciół” pozostawił nam ważne przesłanie – „Pesel nie jest ważny, jeśli w naszych sercach żyje miłość do ludzi i do świata” oraz zalecenie – „Cieszmy się każdym dniem”. Wiersze Staszka zostały wydrukowane w IV tomiku UTW „Jak niebieskie ptaki”. Przyjaźnił się z wieloma twórcami, między innymi z poetą Januszem Niewczasem.
Na wieczór pamięci o Staszku , który odbył się 19 stycznia 2026 roku w AKS zaproszone były jego córka Monika oraz wnuczka Lena. Miały one wzbogacić wiedzę seniorów o nim jako ojcu, dziadku i poecie. Niestety, i tym razem los okazał się bezwzględny. Córka Staszka zmarła 5 stycznia 2026 r. po pęknięciu tętniaka mózgu.
Bardzo dziękuję p. Dorocie Kiełek za twórczy wkład w powstanie tego tekstu.
Pierwsze spotkanie osób zainteresowanych działalnością UTW zostało zorganizowane w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Starachowicach z siedzibą przy ul. Kochanowskiego 5. Na tym spotkaniu zdecydowano o powołaniu zespołu organizacyjnego a w wyniku głosowania wyłoniono Komitet Założycielski, ustanowiono organa statutowe: Zarząd i Komisję Rewizyjną. Powołanie do życia Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Starachowicach stało się faktem. Został oficjalnie zarejestrowany w KRS w dniu 7 listopada 2007 roku. Inauguracja pierwszego roku akademickiego odbyła się 10 listopada 2007 roku w Sali „Olimpia” Urzędu Miasta Starachowice.
Mgr Janina Cwalina – Krajewska , nasza nestorka, należała do grupy założycielskiej UTW w Starachowicach, była członkinią pierwszego zarządu UTW i członkinią rady programowej. Prowadziła sekcję ekologiczną i psychotroniczną. Była współzałożycielką, pierwszym reżyserem i autorką tekstów „Kabaretu z Różą”. Współorganizowała wiele spotkań z kulturą. Nadal pisze wiersze. W bieżącym roku skończy 106 lat.
Janina Cwalina – Krajewska
Janina Cwalina – Krajewska , Jerzy Krawczyk, Wiesława Pęczek
W piętnastym roku naszej działalności w ramach naszego uniwersytetu działały: Sekcja Edukacji Obywatelskiej w ramach której powstawał Ogród Społecznościowy, Sekcja Literacka, Sekcja Historyczna, Sekcja Geograficzno – Turystyczna, Sekcja Literacka, Sekcja Przyrodnicza, Sekcja Psychologiczna, Sekcja Informatyczna.
Poszerzaliśmy nasze kompetencje językowe uczestnicząc w lektoratach języka angielskiego, niemieckiego, rosyjskiego i włoskiego.
Język włoskiJęzyk rosyjskiJęzyk niemieckiJęzyk angielski
Potrzeba wyrażania siebie, tworzenia i dzielenia się radością twórcy, wymiana doświadczeń stały się szansą realizacji marzeń i pogłębiania warsztatu artystycznego. Działały Sekcja Teatralna „ SCENA UTW”, Zespół Wokalny „SREBRNE NUTY”, Sekcja Artystyczno – Techniczna „NIESPOKOJNE RĘCE”, Kabaret z Różą. W Sekcji Poetyckiej „FENIKS” powstawały piękne wiersze a jej uczestnicy doskonalili swój warsztat twórczy.
W Sekcji Fotograficznej pasjonaci fotografowania zamykali mijające chwile w pojedynczych kadrach i zgłębiali arkana fotografowania. Działał Dyskusyjny Klub Filmowy „MAŁE KINO” którego funkcjonowanie przerwała pandemia COVID-19.
DYSKUSYJNY KLUB KSIĄŻKI kreował modę na czytanie, promował aktywny udział w życiu literackim. Istotą DKK było założenie, że czerpać przyjemność z dyskutowania o literaturze można zawsze, nie tylko będąc jej znawcą czy krytykiem.
Dbaliśmy o kondycję fizyczną uczestnicząc w zajęciach zumby, aqua fitness, jogi, gimnastyki.
Zumba w amfiteatrze Parku KulturyJogaGimnastykaAqua aerobik
Koło PTTK przy Uniwersytecie Trzeciego Wieku w Starachowicach organizowało i współorganizowało wędrówki piesze, zloty i złazy. Wędrowali bez względu na pogodę i porę roku. Jego członkowie poznawali piękno wielu zakątków naszego regionu.
Słuchacze Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Starachowicach aktywnie uczestniczyli w różnorodnych wydarzeniach kulturalnych w naszym mieście. Organizowali i współorganizowali spotkania integracyjne – bardzo często międzypokoleniowe. Współdziałaliśmy z innymi Uniwersytetami Trzeciego Wieku w regionie. Chętnie i aktywnie wspieraliśmy działania o charakterze filantropijnym, pomocowym i prospołecznym.
Wielka Orkiestra Świątecznej PomocySprzątanie ŚwiataUTW ŁagówSenioriadaDla Niepodległej – montaż słowno – muzyczny przygotowany wraz z uczniami SP nr 10
W naszych strukturach aktywnie działał Samorząd Studencki. Dokonaliśmy kilku publikacji poetyckich. Często „gościliśmy” na łamach lokalnej i regionalnej prasy, w radio ESKA.
W dzisiejszym 34 Finale Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy wzięli udział słuchacze Uniwersytetu Trzeciego Wieku . W naszej skarbonce zebraliśmy dziś 2132,98 oraz 5 euro. Pobiliśmy zeszłoroczny wynik. Dziękujemy za dobre i hojne serca!
Zajęcia na UTW w I semestrze zakończyły się spektaklem słowno – muzycznym „Tajemnica Bożego Narodzenia”, w którym aktywny udział wzięli członkowie sekcji literacko- poetyckiej oraz zespół „Srebrne nuty”. Czytanie nastrojowych wierszy, piękne kolędy i słowa narratora wprowadziły zebraną publiczność w magiczny, świąteczny czas, przypominając niezwykłe przeżycia, które niedawno były udziałem każdego z nas. Wspólne kolędowanie to jedna z najpiękniejszych tradycji na naszym uniwersytecie, a współpraca sekcji literacko-poetyckiej z zespołem wokalnym „Srebrne nuty” nie tylko integruje słuchaczy, ale też pozwala na głębokie, duchowe przeżycie świątecznego czasu. Kolędowanie zakończyliśmy noworocznymi życzeniami dla wszystkich obecnych w Miejskiej Bibliotece Publicznej, która pomogła nam w organizacji tego wydarzenia.
Sekcja literacko- poetycka rozpoczęła zajęcia w Nowym – 2026 Roku czytaniem wierszy dla dzieci z prywatnego przedszkola „Gucio”. Wiersze o zwierzętach gospodarskich, domowych i dziko żyjących wzbudziły żywe zainteresowanie u małych odbiorców. Naśladowanie odgłosów zwierząt, zagadki, rozmowa o zwierzętach, zabawy ruchowe były dodatkową atrakcją i wywołały wiele radości. Członkowie UTW zostali bardzo ciepło przyjęci przez przedszkolną społeczność. Ta międzypokoleniowa integracja będzie kontynuowana. Przedszkolaki zostały zaproszone do ogrodu społecznościowego UTW. Dziękujemy Paniom z sekcji literacko – poetyckiej za zaangażowanie w przygotowanie tego ciekawego wydarzenia.
15.01.2026r. Wykład Henryka Skrobisza o Stefanie Banachu, wybitnym matematyku, wykładowcy, autorze podręczników, laureacie nagród naukowych.
Po wykładzie prelegent wręczył – ufundowaną przez siebie nagrodę konkursową – monetę, wyemitowaną przez Narodowy Bank Polski w 2012 r., upamiętniającą osobę Stefana Banacha.
Pierwszy wykład plenarny w 2026 r w UTW poprowadził Dyrektor MP i T „Ekomuzeum” im. J. Pazdura Paweł Kołodziejski pt. Zakłady Zbrojeniwoe Starachowice w latach 1920- 1939r. Powstały z potrzeby zaopatrywania Wojska Polskiego w amunicję i pociski w 1920 roku, co przyczyniło się do przekształcenia osady w miasto przemysłowe. Współpraca z francuskim Schneider i angielskim Vickers doprowadziła do powstania nowoczesnej fabryki otwartej w 1926 roku, produkującej m.in. amunicję artyleryjską i karabinową, co stało się fundamentem dla rozwoju przemysłu obronnego i sukcesu Starachowic.
Kluczowe etapy rozwoju (1920-1939):
1920: Podpisanie umowy między Towarzystwem Starachowickich Zakładów Górniczych a Głównym Urzędem Zaopatrzenia Armii na dostawy amunicji.
Decyzja o budowie: Utworzenie nowej fabryki w celu produkcji amunicji dla wojska.
Współpraca międzynarodowa: Zaangażowanie firm Schneider i Vickers w budowę fabryki.
1926: Otwarcie najnowocześniejszej w Polsce fabryki zbrojeniowej.
Rozwój miasta: Zakłady zbrojeniowe napędzały rozwój Starachowic, przyczyniając się do przekształcenia ich w ośrodek przemysłowy.
Produkty:
Początkowo: pociski artyleryjskie i naboje karabinowe.
W późniejszym okresie: Produkcja wzbogaciła się o kolejne elementy przemysłu zbrojeniowego, wspierając obronność II RP.
Działalność tych zakładów była kluczowa dla gospodarki Starachowic w okresie międzywojennym, tworząc podstawy pod przyszłe Zakłady Starachowickie „STAR”, kontynuujące tradycje przemysłowe miasta, jak podaje SIMP.
