Tematem wykładu dr Marcina Gołębiowskiego
Wiceprezydenta Starachowic na dzisiejszym spotkaniu Sekcji Edukacji Obywatelskiej była „Partycypacja społeczna w samorządzie lokalnym” .
To proces włączania mieszkańców w podejmowanie decyzji dotyczących ich wspólnoty. Formy te można podzielić na bezpośrednie (wynikające z przepisów prawa) oraz pośrednie/miękkie (wynikające z dobrych praktyk).
Główne formy partycypacji
Referendum lokalne: Najsilniejsza forma demokracji bezpośredniej, w której mieszkańcy rozstrzygają o istotnych sprawach wspólnoty (np. samoopodatkowanie) lub odwołaniu organu samorządu przed upływem kadencji.
Konsultacje społeczne: Dialog z władzami, w ramach którego mieszkańcy opiniują projekty aktów prawnych lub plany rozwoju (np. plany zagospodarowania przestrzennego).
Budżet obywatelski (partycypacyjny): Mechanizm, w którym mieszkańcy bezpośrednio decydują o przeznaczeniu części wydatków z budżetu gminy na zgłoszone przez siebie projekty.
Inicjatywa uchwałodawcza mieszkańców: Prawo określonej grupy obywateli (zależnie od wielkości gminy) do wniesienia projektu uchwały pod obrad rady gminy/powiatu.
Instrumenty doradcze i pomocnicze
Rady seniorów, młodzieżowe rady gmin, rady działalności pożytku publicznego: Ciała o charakterze doradczym i opiniodawczym, reprezentujące konkretne grupy społeczne.
Petycje, skargi i wnioski: Formalne narzędzia pozwalające obywatelom na sygnalizowanie problemów lub proponowanie zmian w funkcjonowaniu administracji lokalnej.
